Δοκιμάσατε τα πάντα, αλλά δεν γίνεται τίποτα; Έχετε αρχίσει να ανησυχείτε ότι κάτι σοβαρό μπορεί να σας συμβαίνει; Ψυχραιμία! Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αϋπνία είναι ένα συνηθισμένο πρόβλημα, που απασχολεί έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Πριν, λοιπόν, σας πιάσει πανικός, απαντήστε στο παρακάτω σύντομο, αλλά περιεκτικό, κουίζ και αποκωδικοποιήστε τις συνήθειες και τα λάθη που κάνετε στο υπνοδωμάτιο και σας στερούν τον πολυπόθητο ύπνο. 

Πώς ορίζεται η «χρόνια αϋπνία»; 

1. Δεν έχετε κοιμηθεί 3 ημέρες αυτήν την εβδομάδα
2. Δεν έχετε κοιμηθεί τις μισές ημέρες του μήνα
3. Εδώ και 3 μήνες ξυπνάτε το βράδυ
 Σωστή απάντηση 
 Τίποτε από τα παραπάνω 
Οι ειδικοί ορίζουν ως χρόνια αϋπνία τις διαταραχές του ύπνου που συμβαίνουν τουλάχιστον 3 βραδιές την εβδομάδα και διαρκούν τουλάχιστον 3 μήνες. Όσοι αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους προβλήματα όχι μόνο αργούν να κοιμηθούν, αλλά ξυπνάνε στη διάρκεια της νύχτας και δεν ξανακοιμούνται ή ξυπνάνε πολύ νωρίς.

Ζέστη ή κρύο για την αντιμετώπιση της αϋπνίας; 
1. Ζέστη              
2. Κρύο
 Σωστή απάντηση  1 
Αν δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, κάντε ένα ζεστό μπάνιο. Έτσι, θα ανεβάσετε τη θερμοκρασία του σώματός σας, η οποία, καθώς σταδιακά θα μειώνεται, θα βοηθήσει το σώμα να χαλαρώσει. Ωστόσο, το ζεστό μπάνιο καλό είναι να γίνεται μία ώρα πριν ξαπλώσετε.

Ποια φάρμακα μπορεί να διαταράξουν τον ύπνο σας;
1. Τα αντιυπερτασικά
2. Τα αντικαταθλιπτικά
3. Τα αποσυμφορητικά
Σωστή απάντηση  Όλα 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, για την αϋπνία ευθύνονται κάποια φάρμακα που διεγείρουν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Ανάμεσα σε αυτά είναι ορισμένα αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά, αποσυμφορητικά και φάρμακα με κορτιζόνη, καθώς και όσα περιέχουν καφεΐνη, όπως π.χ. μερικά χάπια για τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος. Αν, λοιπόν, έχετε αϋπνίες και ακολουθείτε φαρμακευτική αγωγή, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. 

Τα υπνωτικά προκαλούν εξάρτηση;
1. Ναι                     
2. Όχι
 Σωστή απάντηση  1 
Δυστυχώς, τα υπναγωγά φάρμακα ενέχουν τον κίνδυνο της συνήθειας, που σημαίνει ότι είναι πιθανό να οδηγήσουν σε εξάρτηση και αν τα διακόψετε απότομα μπορεί να προκαλέσουν στερητικό σύνδρομο (άγχος, κατάθλιψη, ναυτία, αλλαγές στην αντίληψη). Από την άλλη, τα φάρμακα αυτά μπορεί να προκαλέσουν και αντοχή, δηλαδή σταδιακά θα χρειάζεστε μεγαλύτερη ποσότητα για να κοιμηθείτε. Γι’ αυτό, πρέπει να χορηγούνται έπειτα από συνεννόηση με τον γιατρό σας.

Τα μη δραστήρια άτομα κοιμούνται λιγότερο
1. Σωστό              
2. Λάθος
 Σωστή απάντηση  1 
Ο ύπνος βοηθά το μυαλό και το σώμα να ξεκουραστούν και δίνει στον εγκέφαλο την ευκαιρία να επεξεργαστεί τις πληροφορίες που έχει συλλέξει καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ωστόσο, για ορισμένες ομάδες ανθρώπων, όπως π.χ. οι άνεργοι και οι ηλικιωμένοι, που λόγω των συνθηκών της ζωής τους δεν κουράζουν σε σημαντικό βαθμό το μυαλό ή το σώμα τους, ο οργανισμός τους έχει μικρότερη ανάγκη ύπνου. Παρ’ όλα αυτά, ο συντομότερος ύπνος στις περιπτώσεις αυτές είναι κάτι το αναμενόμενο και δεν αποτελεί πρόβλημα.

Η διατροφή μάς προκαλεί αϋπνίες;
1. Ναι                     
2. Όχι
 Σωστή απάντηση  1 
Ένα βαρύ ή λιπαρό βραδινό γεύμα είναι πολύ πιθανό να μη σας αφήσει να κοιμηθείτε, αφού ο οργανισμός βρίσκεται σε διαδικασία πέψης και δεν μπορεί να χαλαρώσει. Ωστόσο, ούτε το να πάτε για ύπνο νηστικοί είναι λύση, γιατί η πείνα μπορεί να προκαλέσει και αυτή ανησυχία. Φροντίστε, λοιπόν, να τρώτε ένα μικρό γεύμα 2-3 ώρες πριν κοιμηθείτε, το οποίο θα περιλαμβάνει αμυλούχες τροφές και γαλακτοκομικά, που είναι πλούσια σε τρυπτοφάνη, ένα αμινοξύ που ευνοεί την παραγωγή σεροτονίνης (νευροδιαβιβαστής που προκαλεί χαλάρωση, ηρεμία και καλή διάθεση).

Το αλκοόλ βοηθάει στον ύπνο
1. Αλήθεια         
2. Ψέματα
 Σωστή απάντηση  Και τα δύο 
Στο αλκοόλ όλα έχουν να κάνουν με την ποσότητα. Αν, λοιπόν, πριν ξαπλώσετε πιείτε ένα ποτηράκι κρασί, είναι πιθανό να αποκοιμηθείτε ευκολότερα, καθώς η χαλάρωση που δημιουργεί μπορεί στην αρχή να οδηγεί σε κέφι, αλλά σταδιακά φέρνει υπνηλία. Αντίθετα, η μεγάλη ποσότητα μπορεί να προκαλέσει αϋπνία, λόγω υπερδιέγερσης του νευρικού συστήματος ή δυσφορίας. 

Ποιο βότανο βοηθάει στην αϋπνία;
1.  Η πασιφλόρα
2. Το μελισσόχορτο
3. Το δίκταμο
 Σωστή απάντηση  Όλα 
Υπάρχουν αρκετά βότανα που μπορούν να βοηθήσουν, όπως η βαλεριάνα, η πασιφλόρα, το μελισσόχορτο, η φλαμουριά, η λεβάντα, το τίλιο, το δίκταμο και το υπερικό, τα οποία φαίνεται να διαθέτουν κατασταλτικές και χαλαρωτικές ιδιότητες. Μπορείτε να τα πίνετε μόνα τους ή σε συνδυασμό, με τον ακόλουθο τρόπο: 1-2 φλιτζάνια μία ώρα πριν τον ύπνο (η αναλογία είναι για κάθε φλιτζάνι αφεψήματος 1 κουταλάκι βοτάνου).
 
Τι από τα παρακάτω μπορεί να προκαλέσει αϋπνία;
1. Η τηλεόραση
2. Ο κλιματισμός
3. Το σεξ
 Σωστή απάντηση  1 και 2 
Μπορεί ο εγκέφαλός σας να ξεκουράζεται όσο κοιμάστε, ωστόσο δεν σταματά να αντιλαμβάνεται οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα, ακόμα και μικρής έντασης. Προκειμένου να μην ξυπνήσετε, προσπαθεί να τα αγνοήσει, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η ποιότητα του ύπνου. Δυσκολία στο να κοιμηθείτε μπορεί να προκαλέσει και το ζεστό ή κρύο περιβάλλον του υπνοδωματίου σας, η θερμοκρασία του οποίου καλό είναι να βρίσκεται γύρω στους 22 βαθμούς Kελσίου. Όσο για το σεξ, είναι ίσως η μόνη σωματική δραστηριότητα που έχει την ιδιότητα να χαλαρώνει το σώμα. 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΝ κ. ΠΑΥΛΟ ΣΑΚΚΑ, ψυχίατρο-νευρολόγο, συγγραφέα του βιβλίου «Η Ψυχιατρική αλλιώς».